13-2: BENEFIT-consortiumbijeenkomst

Dit evenement is uitsluitend voor consortiumleden van het BENEFIT-programma. Mocht je toch graag bij de bijeenkomst willen aansluiten/lid willen worden van het consortium, stuur dan een e-mail naar info@benefitforall.nl met hierin je naam, professionele achtergrond en een korte motivatie.

 

Op donderdag 13 februari (15-17u, inloop vanaf 14:30) vindt weer de tweejaarlijkse consortiumbijeenkomst plaats van BENEFIT voor consortiumleden. Ook voor deze bijeenkomst hebben we weer een interessant en afwisselend programma samengesteld. Hieronder vind je de belangrijkste gegevens en het programma van deze dag.

 


PROGRAMMA

14:30 - 15:00 - Inloop
Open inloop waarbij de AIO's interactieve tafelpresentaties geven over de status van hun onderzoek

 

15:00 - 15:15 Welkomswoord door prof. dr. Andrea Evers*

15:15 - 15:45 BENEFIT onderzoeksupdate: Where are we so far?
Het jaar 2020 begon goed, met de start van het stepped-wedge onderzoek binnen drie locaties van CardioVitaal! Wat houdt het onderzoek precies in en hoe past het onderzoek van de AIO’s in het groter geheel? Wat is de planning en hoe verloopt het onderzoek?
- dr. Linda Breeman & dr. Thomas Reijnders*

15:45 - 16:15 Gezonde leefstijl: Doel of middel?
Harteraad zet met Wat er toe doet(.info) ‘het leven’ centraal in plaats van ‘de (on)gezondheid’ van de patiënt. Wie wordt daar beter van? De dokter of de patiënt? Wat kunnen we ermee? En kan Wat er toe doet bijdragen aan de doelen van BENEFIT?
Inge van den Broek, Harteraad

16:15 - 16:45 Implementatie BENEFIT in de hartrevalidatie: Ontwikkeling 'Blended PEP' 
De PEP-module is een gestructureerd gedragsveranderingsprogramma en een vast onderdeel van de hartrevalidatie. Er is nu een addendum op de MDR-HR (2011) gekomen die een 'Blended PEP' mogelijk maakt, waarbij de mensen ook ondersteund worden in de thuissituatie. Hier sluit BENEFIT goed op aan, waardoor de Blended PEP een goede implementatiemogelijkheid vormt.
- dr. Veronica Janssen* & dr. Roderik Kraaijenhagen, CardioVitaal/BENEFIT

16:45 - 17:00 Nawoord door prof. dr. Andrea Evers*

17:00 - Afsluitende borrel 

* = Leiden Universiteit/BENEFIT

.


Belangrijke gegevens

  • Wanneer: Donderdag 13 februari 2020
  • Waar: Fletcher Wellness-Hotel Leiden 
  • Tijdstip: inloop vanaf 14:30, officiële start 15:00, vanaf 17:00 de gezonde borrel
  • Vragen? Stuur een mail naar info@benefitforall.nl

Werk aan het spoor NS
In de week van de consortiumbijeenkomst is de NS aan het werk aan het spoor rondom Leiden. Hierdoor kan de reistijd langer zijn dan normaal duren. Check hierdoor goed de NS-planner op de dag zelf om niet voor verrassingen te komen te staan.


Interview: Gezonde leefstijl via belonen van gezond gedrag

Afgelopen oktober kwamen patiënten(vertegenwoordigers), zorgprofessionals en het BENEFIT-team samen voor een bespreking met de stakeholdercommissie, het adviesorgaan van het project. Het onderwerp van deze avond was de invloed van beloning op gedragsverandering. Jeroen Kemperman van het Zilveren Kruis vertelde hoe we een goede gezondheid kunnen bereiken via het automatiseren van gezond gedrag. Daarnaast presenteerde hij meerdere leefstijlprogramma’s die deze principes al effectief toepassen.

Jeroen Kemperman is Senior Manager Strategy & Business Development bij het Zilveren Kruis en auteur van diverse boeken over innovatieve businessmodellen. Vanuit het BENEFIT-team was onder andere David de Buisonjé aanwezig, promovendus bij het BENEFIT-project en gespecialiseerd in beloningen ten behoeve van gedragsverandering. Specifiek houdt David zich bezig met of het financieel belonen van gezond gedrag leidt tot leefstijlverandering. Samen konden David en Jeroen ons veel vertellen over wat er allemaal bij leefstijlverandering komt kijken!

 


Jeroen Kemperman presenteert tijdens de bijeenkomst

INTERVIEW

Hoi Jeroen en David! Wat houdt ‘gezond gedrag’ eigenlijk precies in?
Jeroen: Bij gezond gedrag denk ik aan vitaliteit: meer beweging, betere slaap, meer ontspanning en gezondere voeding. Daarbij wordt gezondheidsbeleving ook beïnvloed en bepaald door je professionele en privé omgeving en relaties. De vervolgvraag is natuurlijk hoe we gezond gedrag dichterbij brengen voor iedereen en hoe we dat kunnen stimuleren vanuit omgeving en relaties. Het zit hem hier in het aanleren en inbedden van gewoontes!

David: Aanvullend op wat Jeroen zegt denk ik dat precies het aanleren of afleren van gewoontes de uitdaging is als het gaat om gezond gedrag. Veel mensen weten hoe het moet en willen ook gezond leven, maar het lukt hen door een gebrek aan tijd, aandacht of energie niet altijd weerstand te bieden aan ongezonde verleidingen.

Waarom is het belangrijk dat er goede kennis is over gedragsverandering?
Jeroen: In onze huidige samenleving bereiken mensen een steeds oudere leeftijd, de zogenaamde vergrijzing. En met deze vergrijzing neemt ook het aantal mensen met een chronische ziekte toe. Hierdoor zijn de laatste levensjaren van de mens lang niet altijd prettig of zonder langdurige zorgen. Dit probleem creëert een uitdaging voor de maatschappij om preventief te gaan denken, in dit geval dus focussen op gedragsverandering. Samen willen we er namelijk voor zorgen dat mensen meer gezonde levensjaren ervaren, in plaats van alleen maar ziek zijn op de oude dag. Een goede basis van kennis over mechanismen en factoren die aan gedragsverandering ten grondslag liggen is daarvoor erg belangrijk.

David: Volgens mij kunnen alle belangrijke uitdagingen waar wij als maatschappij voor staan (klimaat, gezondheid, armoede etc.) opgelost worden door ons gedrag te veranderen. Dat wil niet zeggen dat het makkelijk is, maar meer kennis over gedragsverandering kan dus een hele belangrijke bijdrage leveren aan betere wereld. Wat betreft gezondheid is er nog wel veel te winnen over hoe we ‘duurzame’ gedragsverandering bereiken. Er is inmiddels best wat kennis over hoe een verandering gestart kan worden, maar het op lange termijn volhouden is eigenlijk weer een heel nieuwe uitdaging.

Wat voor principes zijn belangrijk bij het aanleren van een gewoonte om gedrag te veranderen?
Jeroen: Allereerst komt hier de kernvraag naar boven waarom we ons gedrag zouden willen veranderen. Dit heeft alles te maken met motivatie en hogere doelen, die zowel een interne (“Ik ga gezonder leven, omdat ik mijn kleinkinderen wil zien opgroeien”) als een externe (“Ik stop met roken zodat ik geld bespaar”) focus kunnen hebben. Daarnaast heeft men handvatten nodig om deze verandering daadwerkelijk te starten. Daarvoor is een concreet plan van aanpak nodig dat het beste kan worden nagestreefd in kleine, haalbare stapjes. Zorg er dus voor dat je via tussendoelen naar het einddoel toewerkt. Als laatste is het van belang dat het gedrag automatisme wordt en in het dagelijks leven is ingebed. Bijvoorbeeld: “Bij elke lunch neem ik ook een stuk fruit en de lunch bestaat meer uit groente en minder uit brood”. Zo ga je stapsgewijs op weg naar een gezondere leefstijl die je kunt volhouden.

Hoe zorg je dan dat dit proces zo aantrekkelijk mogelijk is?
Jeroen: Ontzettend veel aspecten kunnen een bijdrage leveren aan het vergemakkelijken van het proces. Bij gedragsverandering is onder andere steun van vrienden en familie erg belangrijk. Daarnaast kijken mensen om zich heen voor informatie over sociale normen. Zorg er dus voor dat de gewenste gedragingen duidelijk aanwezig zijn in de sociale spiegels van de persoon. Een rolmodel dat werkt volgens deze gewenste normen kan hierbij helpen, maar vooral wanneer diegene het nét iets beter doet in jouw doel dan jij. Jezelf vergelijken met een supermodel kan namelijk ook demotiverend werken. Verder is het belangrijk dat het gewenste pad ook leuk wordt gemaakt. Het juiste gedrag kan bijvoorbeeld in toegankelijke spelelementen worden verwerkt. Als laatste kan je zorgen voor het geven van genoeg complimenten. Complimenten doen namelijk dienst als bevestiging voor vervolg. Wanneer je alle bovenstaande factoren combineert met verdiende complimenten, dan kom je al een heel eind in het veranderen van je gedrag!

Hoe zit het met het Zilveren Kruis? Past de organisatie deze principes al toe in het stimuleren van gezond gedrag?
Jeroen: Jazeker, en dat doen we steeds meer, binnen het Zilveren Kruis is het programma ‘Afvallen met Afspraken’ een mooi voorbeeld, zie hieronder.

Afvallen is niet eenvoudig, maar het helpt als er een financiële stok achter de deur is. Dit blijkt uit de resultaten van 273 deelnemers aan het leefstijlprogramma ´Afvallen met Afspraken´ van Zilveren Kruis. Het programma wordt beschikbaar gesteld aan werkgevers. 
Het programma richt zich op voeding, bewegen en motivatie. Een op de drie deelnemers zegt dat de financiële stok achter de deur een belangrijke reden is om mee te toen. Aan de hand van persoonlijke doelen werken de deelnemers drie maanden lang met een personal trainer en een voedingscoach. Daarna gaan deelnemers twee maanden zelfstandig verder. Halen zij de doelen, dan vergoedt Zilveren Kruis het volledige programma. Deelnemers die zich niet aan de afspraken houden en de doelen niet halen draaien zelf op voor de rekening van 350 euro. Dat blijkt een effectieve financiële prikkel voor gedragsverandering. 

David jij herkent in dit voorbeeld de toepassing van het ‘loss aversion’ principe, wat is dat precies?
David: Het loss aversion principe gaat erover dat je je inleg terugverdient, wanneer je jouw doel hebt behaald. Maar daarentegen verlies je de inleg wanneer je je doelt niet haalt. Een ander voorbeeld hiervan dat succesvol is gebleken is het programma StickK.

At StickK you challenge yourself to something and bet money on you attaining your own goal. If you attain your goal, you get the money back. A short-term reward for yourself. But if you don’t attain the goal, you lose the money. The principle of loss aversion is given even stronger force here because your loss goes to an anti-cause, like a donation to your least favourite political party or football club.

Jeroen vindt dit een erg interessant voorbeeld, ken jij hier ook nog een Nederlandse variant van David?
David: Ja, op een iets andere manier past de fitnessketen Trainmore in Nederland eenzelfde principes toe. De fitnessketen geeft mensen voor elke keer dat ze komen opdagen een euro korting op het abonnementsgeld van de volgende maand. Blijkbaar werkt dat model voor hen en is het aantrekkelijk voor sporters!

.


Bedankt Jeroen en David voor deze wijze lessen over wat we kunnen doen om een gezondere leefstijl te krijgen en deze vol te houden!


ANDREA EVERS NEEMT STEVINPREMIE IN ONTVANGST

Op woensdag 2 oktober ontving Andrea Evers, hoogleraar gezondheidspsychologie en projectleider van BENEFIT for all, de NWO Stevinpremie. Deze eervolle prijs is een grote erkenning voor haar onderzoek en het maatschappelijke verschil dat zij hiermee maakt.

De jaarlijkse uitreiking vond plaats in de Koninklijke Schouwburg van Den Haag, waarbij de prijzen voor zowel de Stevinpremie als de Spinozapremie werden overhandigd door minister Ingrid van Engelshoven. De laureaten kregen beurtelings het podium om te vertellen waar hun onderzoek overgaat en waar zij de premie voor gaan inzetten. Andrea pleitte in haar presentatie voor verbinding: niet alleen binnen de wetenschap, bijvoorbeeld door interdisciplinair meer samen te werken, maar ook over de wetenschappelijke grenzen heen met bijvoorbeeld kunstenaars of met maatschappelijke partners om samen wetenschappelijke inzichten te implementeren in de samenleving. Een voorbeeld daarvan is het programma BENEFIT for all.


De Stevinpremie
De Stevinpremie is één van de hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap, vernoemd naar onderzoeker en filosoof Simon Stevin. Het is een prijs voor onderzoekers in Nederland die met hun onderzoek een bijzondere impact hebben gemaakt op de Nederlandse samenleving. Per jaar reikt NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) maximaal twee Stevinpremies uit ter waarde van ieder 2,5 miljoen euro. Dit bedrag kunnen de laureaten besteden aan onderzoek of aan andere activiteiten met betrekking tot kennisbenutting voor de samenleving.


Andrea over de Stevinpremie
Het is voor Andrea altijd belangrijk geweest om met haar onderzoek een verschil te maken voor de maatschappij. In het interview met Radio 071 vertelt ze: “Het draait voor mij niet alleen om publicaties. Maar juist dat je met dátgene wat je onderzoekt bijvoorbeeld de zorg kunt verbeteren, om zo mensen gezonder te maken. Dat is eigenlijk waar ik het voor doe. Mijn onderzoek moet ook buiten de wetenschap iets bijdragen.”

Andrea ontving in mei dit jaar het goede nieuws: “Ik was op dat moment op weg naar het vliegveld toen ik plots een telefoontje ontving van de voorzitter van NWO met het bericht dat ik deze prijs had gewonnen. Ik was natuurlijk sprakeloos!” Andrea wilt het geld van de Stevinpremie inzetten voor het stimuleren van interdisciplinair onderzoek. Zo wilt ze zich hard blijven maken voor klinische toepassingen op onderzoek. Maar daarnaast wilt ze ook bruggen blijven bouwen tussen wetenschap en praktijk, zoals ze onder andere doet als voorzitter van het nationaal consortium
BENEFIT for all. “Ik vind het enorm stimulerend om hier nu dubbel zo hard mee door te gaan en nieuwe verbindingen te leggen tussen wetenschapsgebieden, maar ook met de maatschappij. Ik denk dat ik mijn leven lang een echte bruggenbouwer ben” (bron: NWO).

Wil je meer weten over het onderzoek van Andrea Evers en haar wetenschappelijke drijfveren? Lees hier het artikel van de Hartstichting over haar onderzoek.


BENEFIT-CONSORTIUM BIJEENKOMST 24/9

Dinsdag 24 september vond alweer de vijfde bijeenkomst plaats van het BENEFIT-consortium. Hierbij namen vijf sprekers het publiek mee in de recente ontwikkelingen binnen het BENEFIT-project. Aan de hand van vier bondige presentaties werden de volgende facetten van het project belicht: (1) het ecosysteem en online portaal, (2) de tussenstand van het onderzoek, (3) de externe communicatie, en (4) eHealth-ontwikkelingen binnen het LUMC. Onder leiding van prof. dr. Andrea Evers (Universiteit Leiden/LUMC) werd de bijeenkomst geopend met een warm welkom, waarna de eerste spreker zijn opwachting maakte.



PRODUCTONTWIKKELING EN IMPLEMENTATIE VAN BENEFIT VIA VITAL10

Dr. Roderik Kraaijenhagen en Joost Mathijssen van Vital10

Roderik vertelt ons in zijn presentatie dat voor het opzetten van een ecosysteem meer nodig is dan alleen het ontwikkelen van een leefstijl-app. Hij stipt de noodzaak aan om verschillende partners uit de publieke en private sectoren te blijven betrekken om zo BENEFIT tot een gezamenlijk succes te maken. In zijn ogen zijn belangrijke partners onder andere ICT-/dataspecialisten, zorg- en dienstverlenende professionals, zorgverzekeraars, en private partners van producten en diensten. Ook benadrukt Roderik de belangrijke rol die voor de wetenschap hierin is weggelegd, namelijk door middel van de creatie van kennis en de validering van nieuwe (gezondheids)methoden. Tot slot, stelt Roderik dat bij gedragsverandering niet alleen de focus op online moet liggen, maar ook op offline: “We moeten niet alleen applicaties en devices creëren, maar ook interventies maken die in de real world plaatsvinden.”

Hierna geeft Joost Mathijssen ons een live demonstratie van het BENEFIT-portaal, ontwikkeld door Vital10. Hij geeft ons hiermee een inkijk in de vele ontwikkelingen die in de afgelopen periode zijn doorgevoerd in het portaal. Daarnaast praat Joost ons ook bij over technische onderdelen in het platform die het mogelijk maken om offline interventies te ondersteunen, zoals het uitzetten van wandelroutes met behulp van QR-codes bevestigd op paaltjes langs de route. Wanneer patiënten tijdens het wandelen deze QR-codes scannen, ontvangen zij punten die ingewisseld kunnen worden voor leuke beloningen.



ONDERZOEK: HOE STAAN WE ER OP DIT MOMENT VOOR?
Dr. Veronica Janssen van Universiteit Leiden/LUMC


Veronica Janssen vertelt ons dat sinds de start van het BENEFIT-project een groot scala aan gesprekken heeft plaatsgevonden met verscheidene stakeholders. Zo zijn de stakeholders onder meer actief betrokken bij de ontwikkeling van het portaal en bij de inhoudelijke opzet van het programma. Beide onderdelen worden dus echt in co-creatie met elkaar ontwikkeld.

Het doel van BENEFIT is om een aantrekkelijk en effectief supplement te vormen op de huidige zorg en de ‘gezond leven’ sector. Waarbij in eerste instantie met name gericht zal worden op deelnemers in de hartrevalidatie. Het streven is dat tweederde van de patiënten straks in staat is om een gezonde leefstijl voor tenminste één jaar te hanteren (nu is dit ongeveer een derde). Veronica vertelt dat voor het bepalen van de effectiviteit van BENEFIT het noodzakelijk is om eerst goed te weten hoe het patiënten nu vergaat in de huidige hartrevalidatie. Zodat we straks de prestaties van patiënten in de huidige situatie (hartrevalidatie zonder BENEFIT) kunnen vergelijken met patiënten in de nieuwe situatie (hartrevalidatie met BENEFIT). Om de huidige situatie in kaart te brengen, worden momenteel baseline-metingen uitgevoerd in verschillende hartrevalidatievestigingen van Cardiovitaal. Wanneer de meting in een vestiging is afgerond, zal BENEFIT aan de hartrevalidatie worden toegevoegd als supplement. Deze implementatie gebeurt in elke vestiging op dezelfde wijze, zodat het effect van BENEFIT bovenop de huidige zorg nauwkeurig kan worden geëvalueerd.

Tot slot, vertelt Veronica ons dat de volgende punten de komende tijd de focus zullen krijgen binnen het project: (1) datamanagement, (2) de effectmeting, (3) het uitrollen van BENEFIT bij de CardioVitaal-vestigingen, en (4) het doorontwikkelen van het portaal via Vital10.



EXTERNE COMMUNICATIE: MAAK BENEFIT ZICHTBAAR VOOR DE BUITENWERELD
Dr. Fabiënne Rauwers van Universiteit Leiden


Een groot consortium als dat van BENEFIT brengt uitdagingen met zich mee. Hoe zorg je ervoor dat je al deze partners uit verschillende disciplines, met uiteenlopende achtergronden en afkomstig uit alle hoeken van het land op de hoogte houdt en de mogelijkheid geeft bij te dragen aan het project? Fabiënne Rauwers laat het belang van externe communicatie zien en presenteert de ontwikkelingen van BENEFIT op dit gebied. Als één van de nieuwe aanwinsten binnen het team, gaat zij vanuit haar achtergrond in de communicatiewetenschap de externe communicatiestrategie vormgeven.

Tijdens haar presentatie geeft ze alvast een klein voorproefje: zo zullen de komende tijd verschillende bestaande communicatiekanalen (website, nieuwsbrief, LinkedIn) verder worden geoptimaliseerd. De focus komt hierbij te liggen op de kracht van ieder afzonderlijk communicatiekanaal en hun interactie, waardoor deze kanalen elkaar kunnen versterken. Het uiteindelijke doel is om stakeholders te informeren, om BENEFIT meer zichtbaar te maken voor de buitenwereld en om eindgebruikers en consortiumleden beter bij het project te kunnen betrekken. Fabiënne benadrukt dat een goede externe communicatie voorkomt dat BENEFIT een eiland wordt. Een goed uitgedachte en sterke externe communicatie is hierbij uiterst belangrijk.



DIGITALE INNOVATIES: BENEFIT MEETS LUMC
Prof. dr. Douwe Atsma van LUMC


Douwe Atsma vertelt ons over enkele digitale innovaties die momenteel worden ontwikkeld binnen het LUMC. Eén van de nieuwste ontwikkelingen is ‘The Box’. The Box is letterlijk een ‘box’ die mensen ontvangen nadat zij het LUMC zijn binnengekomen met een hartinfarct. Het pakket bevat verschillende apparaten waarmee hartpatiënten in staat worden gesteld om vanuit huis gezondheidsmetingen te doen. Denk hierbij aan het meten van de bloeddruk, een stappenteller, het maken van hartfilmpjes en het spreken van de arts of verpleegkundig specialist via een digitaal spreekuur. Op deze wijze kan de gezondheid van patiënten nauwlettend in de gaten worden gehouden, zonder dat zij constant naar het LUMC dienen te komen. Een ander project waarbij Douwe betrokken is, is ‘Stevenshof Vitaal’. Binnen dit project gaan bewoners van de Leidse wijk de Stevenhof samen met lokale organisaties ten minste drie jaar lang werken aan een gezonde(re) wijk, waar inwoners graag blijven wonen en werken. In dit project gaan bewoners aan de slag met beproefde gezondheidsprogramma’s, maar ook met nieuwe technologieën, zoals eHealth en apps. Kernvraag binnen het project is steeds: hoe verbind je de juiste inwoners aan de juiste interventies?

Met zowel The Box als Stevenshof Vitaal gaat Douwe nu samenwerken met BENEFIT, zodat ook in deze projecten de beloning- en coaching-principes van BENEFIT kunnen worden geïmplementeerd.

 


MEER INFORMATIE OVER DE SPREKERS

  • Dr. Roderik Kraaijenhagen: is praktiserend cardioloog en gepromoveerd in de vasculaire geneeskunde aan de universiteit van Amsterdam. Hij is medeoprichter van het online gezondheidsplatform Vital10.
  • Joost Mathijssen: vormt de brug tussen professional en IT’er, en coördineert de ontwikkeling van het BENEFIT-platform bij Vital10.
  • Dr. Veronica Janssen: is medisch psycholoog in het Hart Long Centrum van het LUMC en onderzoeker aan de afdeling Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie van de Universiteit Leiden. Zij begeleidt hartpatiënten (en hun partners) na het doormaken van een hartinfarct.
  • Dr. Fabiënne Rauwers: is als postdoc betrokken bij het BENEFIT-project, waar zij zich bezighoudt met de ontwikkeling van de digitale platformen en de externe communicatie rondom BENEFIT.
  • Prof. dr. Douwe Atsma: is cardioloog aan het LUMC met als specialisme interventiecardiologie, celtherapie en cardiogenetica. Daarnaast houdt hij zich bezig met het introduceren van nieuwe (ICT)technieken voor patiëntenzorg en zelfmanagement.