Tele-hartrevalidatie via BENEFIT@home per direct beschikbaar

“Het coronavirus werpt een schaduw over de zorg”, zo constateert de Nederlandse Verenging van Cardiologie (NVVC). Recent publiceerde het NVVC, samen met Gupta Strategists en Medtronic, een rapport waaruit blijkt dat sinds corona zo’n tweehonderdduizend hartpatiënten in Nederland geen noodzakelijke cardiologische zorg hebben ontvangen. Dit kan leiden tot een verslechterde gezondheid bij een grote groep hartpatiënten. En zelfs betekenen dat duizenden hartpatiënten een tien jaar kortere levensverwachting hebben. Om te voorkomen dat deze aantallen onnodig verder oplopen, beveelt het rapport onder andere aan om specialistische zorg bij patiënten thuis te leveren. Middels tele-hartrevalidatie maakt BENEFIT@home hartrevalidatie vanuit huis per direct mogelijk.

Sinds kort wordt de reguliere zorg stapje voor stapje waar mogelijk hervat. Voor de hartrevalidatie geldt echter een beperking omdat het fysieke activiteit in groepsverband betreft - wat in deze coronatijd niet mogelijk is. Om tegemoet te komen aan de acute patiëntbehoefte voor zorg en om te voorkomen dat na de coronacrisis grote verstoppingen ontstaan, heeft het BENEFIT-consortium samen met de Hartstichting en Harteraad onderzocht hoe tele-hartrevalidatie versneld uitgerold kan worden in Nederland. 
 



Wat zijn de kernelementen van de tele-hartrevaldiatie via BENEFIT@home?

1. Hoe ziet de tele-hartrevalidatie via BENEFIT@home eruit?
Middels het ontwikkelde eHealth platform van Vital10 kunnen alle zorgactiviteiten binnen de hartrevalidatie op afstand worden aangeboden. Denk hierbij aan live videosessies, e-Coaching en begeleiding op afstand (zie filmpje hiernaast). Het online aanbieden van hartrevalidatie noemen we ‘ tele-hartrevalidatie’. 

In een publiek-private samenwerking (o.a. met Vital10, Universiteit LeidenLUMCUniversiteit TwenteAmsterdam UMCHvAMaxima Medisch CentrumCardioVitaal) gesubsidieerd door de Hartstichting en ZonMW is het BENEFIT eHealth gezondheidsprogramma ontwikkeld. Dit online programma ondersteunt hartpatiënten bij het ontwikkelen van een gezonde(re) leefstijl en kan als zodanig goed worden ingezet als onderdeel van de tele-hartrevalidatie. 

Voor meer informatie over de tele-hartrevalidatie – en voor aanmelding – kun je terecht op de website:  www.benefitathome.nl

https://vimeo.com/413258203

2. Hoe wordt de tele-hartrevaldiatie aangeboden?
Ziekenhuizen en revalidatiecentra hebben de mogelijkheid om tele-hartrevalidatie en het BENEFIT-programma op korte termijn aan te bieden via drie implementatievormen: in eigen beheer, deels uitbesteed en volledig uitbesteed. Klik hier voor meer informatie.

Huisartsen kunnen patiënten verwijzen via ZorgDomein. Patiënten kunnen zich ook direct aanmelden via de website als ze een verwijzing voor hartrevalidatie hebben en in het bezit zijn van telefoon en een computer/tablet met camerafunctie en internetverbinding. Dat kan hier.  

3. Veiligheid van de tele-hartrevalidatie
Het is van groot belang tele-hartrevalidatie op een veilige manier aan te bieden. Vanuit de NVVC is er een ‘position statement’ geformuleerd waarin wordt aangegeven hoe telerevalidatie tijdens deze coronacrisis vorm te geven is. Ook zijn er afspraken gemaakt met de NZa en ZiN dat tele-hartrevalidatie vergoed kan worden als aan eisen voldaan wordt. De laatste versie van deze ‘position statement’ en de laatste stand van zaken over vergoeding van telerevalidatie is hier te vinden.
 

4. Tele-hartrevalidatie is ook belangrijk ná corona
In de toekomst zien wij in tele-hartrevalidatie ook een belangrijke aanvulling op de reguliere hartrevalidatie. Naar schatting volgde namelijk nog geen 40 procent van alle hartpatiënten een hartrevalidatieprogramma voor de huidige coronacrisis. Middels het aanbieden van tele-hartrevalidatie en het BENEFIT-programma kunnen wij (deels) tegemoetkomen aan de wensen en behoeften van patiënten voor wie de reguliere hartrevalidatie niet (voldoende) past. Zo kunnen we ook de doelmatigheid voor ziekenhuizen en revalidatiecentra verhogen. Telerevalidatie is daarom niet alleen in tijden van corona een belangrijk alternatief, maar de mogelijkheid voor telemonitoring en begeleiding op afstand zal ook in de toekomst een waardevolle aanvulling zijn op het reguliere hartrevalidatieprogramma. Zie ook het ‘addendum telerevalidatie’ van de NVVC: Klik hier.

5. Ervaringen patiënten met de tele-hartrevalidatie
In het filmpje hiernaast staan enkele patiëntreacties op de tele-hartrevalidatie. Zij beantwoorden vragen als:

- Waarom doe je mee aan de tele-hartrevalidatie?
- Wat is voor jou de belangrijkste reden om mee te doen?
- Zou je de tele-hartrevalidatie aanbevelen?

(dit filmpje was voor de corona-uitbraak opgenomen)

https://vimeo.com/413234930


Meer informatie over de tele-hartrevalidatie BENEFIT@home
Voor meer informatie over de tele-hartrevalidatie kun je terecht op de website: www.benefitathome.nl. Voor specifieke vragen over de tele-hartrevalidatie of over de aanmelding, kun je contact opnemen via info@benefitathome.nl


BENEFIT in tijden van corona

Het coronavirus houdt Nederland in haar greep: social distancing is de norm, het is onduidelijk wanneer het ‘normale’ leven weer enigszins opgang komt, en de druk op de zorg is groot. Ook het (deels) wegvallen van de zorg voor niet-corona patiënten vormt een grote uitdaging bij het bewaken van de gezondheid van deze patiënten. Om de cardiovasculaire zorg te ondersteunen, zoekt het BENEFIT-consortium in samenwerking met Harteraad, de Hartstichting en de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie (NVVC) naar innovatieve mogelijkheden om hart- en vaatpatiënten ook adequate zorg te leveren op afstand. 

Ongerustheid over de continuïteit van de reguliere zorg
Corona (COVID-19) en het advies van het RIVM om het huis zo min mogelijk te verlaten, stelt de zorg voor een grote uitdaging om ook niet-corona patiënten adequate zorg te leveren. De afgelopen periode is naar schatting de helft van de reguliere zorg niet doorgegaan, waaronder niet-spoedeisende operaties, behandelingen, en face-to-face-therapieën zoals hartrevalidatie (zie bijvoorbeeld berichten op NOS en Trouw). Dit leidt niet alleen tot ongerustheid bij verschillende artsen en zorginstellingen, ook 2 op de 3 patiënten geven aan dat zij vrezen dat het annuleren van hun zorgafspraken gevolgen heeft voor hun gezondheid.

Hartrevalidatie op afstand
In de cardiovasculaire zorg luiden Harteraad, de Hartstichting en de NVVC de noodklok om de noodzaak van adequate zorg voor mensen met hartklachten te benadrukken. Het BENEFIT- consortium geeft gehoor aan dit geluid door gezamenlijk met Harteraad, de Hartstichting en de NVVC op te trekken in de zoektocht naar innovatieve mogelijkheden om hartrevalidatie op afstand mogelijk te maken in de vorm van telerevalidatie. Zodra er concrete ontwikkelingen zijn op dit gebied zal dit worden gemeld op www.benefitforall.nl.

Door de opkomst van corona hebben mensen nu meer te kampen met spanningen. Dr. Veronica Janssen (medeprojectleider BENEFIT) schreef onlangs een blog waarin zij mensen handvaten geeft hoe om te gaan met deze spanningen in tijden van corona. Klik hier om naar de blog te gaan.


BENEFIT-CONSORTIUM BIJEENKOMST 13-02

Donderdag 13 februari vond de zesde bijeenkomst plaats van het BENEFIT-consortium om de recentste ontwikkelingen rondom het project te bespreken. Tijdens de presentaties kwamen de volgende onderwerpen aan bod: (1) de tussenstand van het onderzoek, (2) Watertoedoet.info: Het leven centraal zetten in de zorg, en (3) implementatie van BENEFIT in de hartrevalidatie. Prof. dr. Andrea Evers (Universiteit Leiden/LUMC) opende de bijeenkomst met een warm welkom waarna de presentaties konden beginnen.

 


 BENEFIT ONDERZOEKSUPDATE: WHERE ARE WE SO FAR?
dr. Linda Breeman & dr. Thomas Reijnders van Universiteit Leiden

Linda Breeman praat ons bij over de status van het ‘stepped-wedge’ onderzoek.  Met het 'stepped-wedge' onderzoek wordt onderzocht of én hoe het BENEFIT-programma een bijdrage kan leveren bovenop de reguliere (hartrevalidatie) zorg. Dit onderzoek wordt uitgevoerd binnen verschillende vestigingen van CardioVitaal.  

Het onderzoek verloopt in twee fases:

  • Fase 1: Baseline. In deze fase meten we de 'care as usual', oftewel hoe het patiënten vergaat in de huidige hartrevalidatie (hartrevalidatie zonder BENEFIT). Deze fase van het onderzoek is inmiddels gestart binnen vijf locaties van CardioVitaal, en de inclusie van patiënten verloopt goed.
  • Fase 2: Implementatie BENEFIT. In deze fase wordt het BENEFIT-programma bovenop de reguliere zorg aangeboden (hartrevalidatie + BENEFIT). Deze fase zal over enkele maanden starten. Patiënten zullen ook na afronding van het onderzoek nog steeds gebruik mogen maken van het online platform van BENEFIT. 

Verder praat Thomas Reijnders ons bij over de rol van de promovendi van BENEFIT. De promovendi verdiepen zich in verschillende stappen van het 'stepped-wedge' onderzoek en andere vraagstukken die voor het BENEFIT-programma relevant zijn. Op deze manier dragen zij bij aan het evidence-based maken van het BENEFIT-programma. Onderzoeksonderwerpen zijn onder andere: (1) het belonen van gezond gedrag, (2) online coaching, (3) lage sociaaleconomische status, (4) implementatie, en (5) gedragsverandering. Ook de vragenlijsten die gebruikt worden in het 'stepped-wedge' onderzoek kunnen zij inzetten voor hun onderzoek. De vragenlijsten richten zich op de kenmerken van de patiënten die instromen in het portaal, zoals hun gezondheid, doelen en sociale steun.

 


GEZONDE LEEFSTIJL: DOEL OF MIDDEL?
Inge van den Broek van Harteraad

Inge van den Broek vertelt over hoe Harteraad zich focust op het centraal zetten van het leven van mensen met een hartaandoening in plaats van iemands (on)gezondheid. Harteraad doet dit via de online hulptool ‘Wat er toe doet’, een website die mensen met een hartaandoening en zorgverleners een overzicht biedt van wat er toe doet in het leven van iemand met een hartaandoening. Het doel van 'Wat er toe doet' is het leven van deze mensen als uitgangspunt te nemen, zodat de zorg voor deze mensen hier vervolgens op aangepast kan worden.

Op de website geeft de hartpatiënt vier dingen aan: (1) Wat belangrijk is in zijn/haar leven, (2) Wat nú belangrijk is in zijn/haar leven, (3) Wat hij/zij wil kunnen doen, en (4) Wat hij/zij nodig heeft om dat te kunnen doen. Dit resulteert in een overzicht van de waarden van de patiënt, wat als opstapje kan dienen in het gesprek met de zorgverlener. 'Wat er toe doet' is opgezet omdat zorgverleners zich tot nog toe vooral focussen op de ziekte, terwijl mensen met een hartaandoening zich vaak juist willen focussen op hun dagelijks leven en hun eigen persoon. Elke hartpatiënt heeft een uniek persoonlijk doel (bijv. de hond weer kunnen uitlaten vs. een marathon lopen) en heeft daarom behoefte aan andere dingen. Daarnaast is de toegankelijkheid en brede toepasbaarheid, ook voor andere chronische aandoeningen, van de tool een voordeel. De website wordt ervaren als makkelijker dan huidige vragenlijsten in de zorg, en het overzicht kan gebruikt worden in elke gesprek gedurende het proces.

Renée IJzerman vult de presentatie van Inge aan door te vertellen dat zij met haar onderzoeken (vanuit BENEFIT) zich onder andere focust op de koppeling tussen iemands leefstijldoel(en) en levensdoel(en). Ze onderzoekt of deze koppeling positieve invloed heeft op motivatie ten aanzien van leefstijlverandering. Voor het uitvragen van iemands levensdoelen maakt Renée gebruik van de vragen uit de ‘Wat ertoe doet’-tool van de Harteraad. Aan de hand van de resultaten kan ‘Wat ertoe doet’ mogelijk worden geïncorporeerd binnen BENEFIT.

 


IMPLEMENTATIE BENEFIT IN DE HARTREVALIDATIE: ONTWIKKELEING ‘BLENDED’ PEP
dr. Veronica Janssen van Universiteit Leiden/LUMC & dr. Roderik Kraaijenhagen van CardioVitaal/Vital10

Veronica Janssen gaat in op de huidige manier waarop de hartrevalidatie in zijn werk gaat. Dit gebeurt volgens de PEP-module (Psycho-Educatieve Preventiemodule), een gestructureerd gedragsveranderingsprogramma bestaande uit de volgende onderdelen: (1) individuele intake met een deskundige (onderdeel van het multidisciplinair hartrevalidatieteam), (2) vier groepsbijeenkomsten, en (3) een follow-up gesprek. De PEP-module is aan vernieuwing toe, omdat het te kampen heeft met een lage instroom, hoge uitval en grote terugval in de oude leefstijl. Het BENEFIT-programma is speciaal ontwikkeld om leefstijlverandering te bevorderen en de kans op terugval te verkleinen. Een verandering in de financiering heeft ervoor gezorgd dat er nu een ‘blended’ PEP mogelijk wordt, waar BENEFIT een rol in gaat spelen. In de blended-PEP wordt naast de intake en twee groepssessies ook online begeleiding in het BENEFIT-portaal aangeboden, om zo thuis ondersteuning te krijgen bij de doelen die tijdens de intake en groepssessies zijn gesteld. Na de tweede groepssessie kan het portaal gebruikt blijven worden als begeleiding op afstand, wat de kans op terugval in oude gedragspatronen verkleint.

 

 



MEER INFORMATIE OVER DE SPREKERS

  • Dr. Linda Breeman: is coördinator van het 'stepped-wedge' onderzoek vanuit de afdeling Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie van de Universiteit Leiden.
  • Dr. Thomas Reijnders: is postdoctoraal onderzoeker en algemene onderzoekscoördinator vanuit de afdeling Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie van de Universiteit Leiden.
  • Inge van den Broek: is beleidsadviseur bij de Harteraad, initiatiefnemer en projectleider van 'Wat er toe doet'.
  • Renée IJzerman: medisch psycholoog en PhD-student bij BENEFIT.
  • Dr. Roderik Kraaijenhagen: is praktiserend cardioloog en gepromoveerd in de vasculaire geneeskunde aan de universiteit van Amsterdam. Hij is medeoprichter van het online gezondheidsplatform Vital10 en co-projectleider van BENEFIT.
  • Dr. Veronica Janssen: is medisch psycholoog in het Hart Long Centrum van het LUMC en onderzoeker aan de afdeling Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie van de Universiteit Leiden. Zij begeleidt hartpatiënten (en hun partners) na het doormaken van een hartinfarct. Ook is Veronica co-projectleider van BENEFIT.


BENEFIT-team op ARPH Conference 2020

Eind januari vond de tweedaagse ARPH Conference 2020 plaats, georganiseerd door het Department of Social, Health & Organizational Psychology van Universiteit Utrecht. BENEFIT werd hier vertegenwoordigd in een breed scala aan presentaties over onder andere eHealth interventies, gezondheidspsychologie bij patiënten en financiële beloning voor gedragsverandering.

 

Wat is de ARPH Conference?
De Association for Researchers in Psychology and Health (ARPH) richt zich op het stimuleren van academische studies en het toepassen van psychologische methodes in de gezondheidszorg. Op de ARPH Conference worden onderzoeksresultaten en innovatieve ontwikkelingen uitgewisseld tussen de vele diverse experts binnen het Psychology & Health veld. Het programma bestaat onder andere uit (poster)presentaties, symposia, workshops en keynote lectures van nationale en internationale onderzoekers.

PRESENTATIES VAN HET BENEFIT-TEAM

Allereerst presenteerde Isra Al-dhahir, promovendus bij BENEFIT, haar onderzoek over de kansen en uitdagingen die komen kijken bij het ontwikkelen van eHealth-interventies voor mensen met een lage sociaaleconomische status, en hoe dit toegankelijker gemaakt kan worden.
.

Isra AL-Dhahir aan het woord

Tijdens de eHealth-demonstraties presenteerde Talia Cohen Rodrigues, ook promovendus bij het BENEFIT-project, haar onderzoek naar leefstijlverandering op het niveau van het individu. Hierin droeg zij eHealth oplossingen aan voor het voorkomen en behandelen van cardiovasculaire ziekten (CVD) d.m.v. gezonde leefstijl, gebaseerd op interviews met zorgverleners.

Op dag twee kwam Thomas Reijnders, postdoc en research coördinator van BENEFIT, aan het woord met zijn onderzoek naar de relatie tussen kortademigheid bij COPD-(longziekte)patiënten en ziekte-specifieke angsten, lichamelijke activiteit en brein-activatie.

Als laatste kwamen Prof. dr. Andrea Evers, projectleider van BENEFIT, en Talia Cohen Rodrigues naar voren als discussie-initiatoren over het gebruik en nut van financiële beloningen voor gedragsverandering. Hierin werd o.a. de meta-analyse besproken van Milon van Vliet, promovendus bij BENEFIT-for all, over beloningen en interventies voor het promoten van gewichtsverlies.
.

Milon van Vliet over gedragsverandering en gewichtsverlies

.Samen hebben de onderzoekers en PhD’ers van het BENEFIT-team een succesvolle bijdrage gedaan aan de ARHP Conference van dit jaar!


13-2: BENEFIT-consortiumbijeenkomst

Dit evenement is uitsluitend voor consortiumleden van het BENEFIT-programma. Mocht je toch graag bij de bijeenkomst willen aansluiten/lid willen worden van het consortium, stuur dan een e-mail naar info@benefitforall.nl met hierin je naam, professionele achtergrond en een korte motivatie.

 

Op donderdag 13 februari (15-17u, inloop vanaf 14:30) vindt weer de tweejaarlijkse consortiumbijeenkomst plaats van BENEFIT voor consortiumleden. Ook voor deze bijeenkomst hebben we weer een interessant en afwisselend programma samengesteld. Hieronder vind je de belangrijkste gegevens en het programma van deze dag.

 


PROGRAMMA

14:30 - 15:00 - Inloop
Open inloop waarbij de AIO's interactieve tafelpresentaties geven over de status van hun onderzoek

 

15:00 - 15:15 Welkomswoord door prof. dr. Andrea Evers*

15:15 - 15:45 BENEFIT onderzoeksupdate: Where are we so far?
Het jaar 2020 begon goed, met de start van het stepped-wedge onderzoek binnen drie locaties van CardioVitaal! Wat houdt het onderzoek precies in en hoe past het onderzoek van de AIO’s in het groter geheel? Wat is de planning en hoe verloopt het onderzoek?
- dr. Linda Breeman & dr. Thomas Reijnders*

15:45 - 16:15 Gezonde leefstijl: Doel of middel?
Harteraad zet met Wat er toe doet(.info) ‘het leven’ centraal in plaats van ‘de (on)gezondheid’ van de patiënt. Wie wordt daar beter van? De dokter of de patiënt? Wat kunnen we ermee? En kan Wat er toe doet bijdragen aan de doelen van BENEFIT?
Inge van den Broek, Harteraad

16:15 - 16:45 Implementatie BENEFIT in de hartrevalidatie: Ontwikkeling 'Blended PEP' 
De PEP-module is een gestructureerd gedragsveranderingsprogramma en een vast onderdeel van de hartrevalidatie. Er is nu een addendum op de MDR-HR (2011) gekomen die een 'Blended PEP' mogelijk maakt, waarbij de mensen ook ondersteund worden in de thuissituatie. Hier sluit BENEFIT goed op aan, waardoor de Blended PEP een goede implementatiemogelijkheid vormt.
- dr. Veronica Janssen* & dr. Roderik Kraaijenhagen, CardioVitaal/BENEFIT

16:45 - 17:00 Nawoord door prof. dr. Andrea Evers*

17:00 - Afsluitende borrel 

* = Leiden Universiteit/BENEFIT

.


Belangrijke gegevens

  • Wanneer: Donderdag 13 februari 2020
  • Waar: Fletcher Wellness-Hotel Leiden 
  • Tijdstip: inloop vanaf 14:30, officiële start 15:00, vanaf 17:00 de gezonde borrel
  • Vragen? Stuur een mail naar info@benefitforall.nl

Werk aan het spoor NS
In de week van de consortiumbijeenkomst is de NS aan het werk aan het spoor rondom Leiden. Hierdoor kan de reistijd langer zijn dan normaal duren. Check hierdoor goed de NS-planner op de dag zelf om niet voor verrassingen te komen te staan.


Interview: Gezonde leefstijl via belonen van gezond gedrag

Afgelopen oktober kwamen patiënten(vertegenwoordigers), zorgprofessionals en het BENEFIT-team samen voor een bespreking met de stakeholdercommissie, het adviesorgaan van het project. Het onderwerp van deze avond was de invloed van beloning op gedragsverandering. Jeroen Kemperman van het Zilveren Kruis vertelde hoe we een goede gezondheid kunnen bereiken via het automatiseren van gezond gedrag. Daarnaast presenteerde hij meerdere leefstijlprogramma’s die deze principes al effectief toepassen.

Jeroen Kemperman is Senior Manager Strategy & Business Development bij het Zilveren Kruis en auteur van diverse boeken over innovatieve businessmodellen. Vanuit het BENEFIT-team was onder andere David de Buisonjé aanwezig, promovendus bij het BENEFIT-project en gespecialiseerd in beloningen ten behoeve van gedragsverandering. Specifiek houdt David zich bezig met of het financieel belonen van gezond gedrag leidt tot leefstijlverandering. Samen konden David en Jeroen ons veel vertellen over wat er allemaal bij leefstijlverandering komt kijken!

 


Jeroen Kemperman presenteert tijdens de bijeenkomst

INTERVIEW

Hoi Jeroen en David! Wat houdt ‘gezond gedrag’ eigenlijk precies in?
Jeroen: Bij gezond gedrag denk ik aan vitaliteit: meer beweging, betere slaap, meer ontspanning en gezondere voeding. Daarbij wordt gezondheidsbeleving ook beïnvloed en bepaald door je professionele en privé omgeving en relaties. De vervolgvraag is natuurlijk hoe we gezond gedrag dichterbij brengen voor iedereen en hoe we dat kunnen stimuleren vanuit omgeving en relaties. Het zit hem hier in het aanleren en inbedden van gewoontes!

David: Aanvullend op wat Jeroen zegt denk ik dat precies het aanleren of afleren van gewoontes de uitdaging is als het gaat om gezond gedrag. Veel mensen weten hoe het moet en willen ook gezond leven, maar het lukt hen door een gebrek aan tijd, aandacht of energie niet altijd weerstand te bieden aan ongezonde verleidingen.

Waarom is het belangrijk dat er goede kennis is over gedragsverandering?
Jeroen: In onze huidige samenleving bereiken mensen een steeds oudere leeftijd, de zogenaamde vergrijzing. En met deze vergrijzing neemt ook het aantal mensen met een chronische ziekte toe. Hierdoor zijn de laatste levensjaren van de mens lang niet altijd prettig of zonder langdurige zorgen. Dit probleem creëert een uitdaging voor de maatschappij om preventief te gaan denken, in dit geval dus focussen op gedragsverandering. Samen willen we er namelijk voor zorgen dat mensen meer gezonde levensjaren ervaren, in plaats van alleen maar ziek zijn op de oude dag. Een goede basis van kennis over mechanismen en factoren die aan gedragsverandering ten grondslag liggen is daarvoor erg belangrijk.

David: Volgens mij kunnen alle belangrijke uitdagingen waar wij als maatschappij voor staan (klimaat, gezondheid, armoede etc.) opgelost worden door ons gedrag te veranderen. Dat wil niet zeggen dat het makkelijk is, maar meer kennis over gedragsverandering kan dus een hele belangrijke bijdrage leveren aan betere wereld. Wat betreft gezondheid is er nog wel veel te winnen over hoe we ‘duurzame’ gedragsverandering bereiken. Er is inmiddels best wat kennis over hoe een verandering gestart kan worden, maar het op lange termijn volhouden is eigenlijk weer een heel nieuwe uitdaging.

Wat voor principes zijn belangrijk bij het aanleren van een gewoonte om gedrag te veranderen?
Jeroen: Allereerst komt hier de kernvraag naar boven waarom we ons gedrag zouden willen veranderen. Dit heeft alles te maken met motivatie en hogere doelen, die zowel een interne (“Ik ga gezonder leven, omdat ik mijn kleinkinderen wil zien opgroeien”) als een externe (“Ik stop met roken zodat ik geld bespaar”) focus kunnen hebben. Daarnaast heeft men handvatten nodig om deze verandering daadwerkelijk te starten. Daarvoor is een concreet plan van aanpak nodig dat het beste kan worden nagestreefd in kleine, haalbare stapjes. Zorg er dus voor dat je via tussendoelen naar het einddoel toewerkt. Als laatste is het van belang dat het gedrag automatisme wordt en in het dagelijks leven is ingebed. Bijvoorbeeld: “Bij elke lunch neem ik ook een stuk fruit en de lunch bestaat meer uit groente en minder uit brood”. Zo ga je stapsgewijs op weg naar een gezondere leefstijl die je kunt volhouden.

Hoe zorg je dan dat dit proces zo aantrekkelijk mogelijk is?
Jeroen: Ontzettend veel aspecten kunnen een bijdrage leveren aan het vergemakkelijken van het proces. Bij gedragsverandering is onder andere steun van vrienden en familie erg belangrijk. Daarnaast kijken mensen om zich heen voor informatie over sociale normen. Zorg er dus voor dat de gewenste gedragingen duidelijk aanwezig zijn in de sociale spiegels van de persoon. Een rolmodel dat werkt volgens deze gewenste normen kan hierbij helpen, maar vooral wanneer diegene het nét iets beter doet in jouw doel dan jij. Jezelf vergelijken met een supermodel kan namelijk ook demotiverend werken. Verder is het belangrijk dat het gewenste pad ook leuk wordt gemaakt. Het juiste gedrag kan bijvoorbeeld in toegankelijke spelelementen worden verwerkt. Als laatste kan je zorgen voor het geven van genoeg complimenten. Complimenten doen namelijk dienst als bevestiging voor vervolg. Wanneer je alle bovenstaande factoren combineert met verdiende complimenten, dan kom je al een heel eind in het veranderen van je gedrag!

Hoe zit het met het Zilveren Kruis? Past de organisatie deze principes al toe in het stimuleren van gezond gedrag?
Jeroen: Jazeker, en dat doen we steeds meer, binnen het Zilveren Kruis is het programma ‘Afvallen met Afspraken’ een mooi voorbeeld, zie hieronder.

Afvallen is niet eenvoudig, maar het helpt als er een financiële stok achter de deur is. Dit blijkt uit de resultaten van 273 deelnemers aan het leefstijlprogramma ´Afvallen met Afspraken´ van Zilveren Kruis. Het programma wordt beschikbaar gesteld aan werkgevers. 
Het programma richt zich op voeding, bewegen en motivatie. Een op de drie deelnemers zegt dat de financiële stok achter de deur een belangrijke reden is om mee te toen. Aan de hand van persoonlijke doelen werken de deelnemers drie maanden lang met een personal trainer en een voedingscoach. Daarna gaan deelnemers twee maanden zelfstandig verder. Halen zij de doelen, dan vergoedt Zilveren Kruis het volledige programma. Deelnemers die zich niet aan de afspraken houden en de doelen niet halen draaien zelf op voor de rekening van 350 euro. Dat blijkt een effectieve financiële prikkel voor gedragsverandering. 

David jij herkent in dit voorbeeld de toepassing van het ‘loss aversion’ principe, wat is dat precies?
David: Het loss aversion principe gaat erover dat je je inleg terugverdient, wanneer je jouw doel hebt behaald. Maar daarentegen verlies je de inleg wanneer je je doelt niet haalt. Een ander voorbeeld hiervan dat succesvol is gebleken is het programma StickK.

At StickK you challenge yourself to something and bet money on you attaining your own goal. If you attain your goal, you get the money back. A short-term reward for yourself. But if you don’t attain the goal, you lose the money. The principle of loss aversion is given even stronger force here because your loss goes to an anti-cause, like a donation to your least favourite political party or football club.

Jeroen vindt dit een erg interessant voorbeeld, ken jij hier ook nog een Nederlandse variant van David?
David: Ja, op een iets andere manier past de fitnessketen Trainmore in Nederland eenzelfde principes toe. De fitnessketen geeft mensen voor elke keer dat ze komen opdagen een euro korting op het abonnementsgeld van de volgende maand. Blijkbaar werkt dat model voor hen en is het aantrekkelijk voor sporters!

.


Bedankt Jeroen en David voor deze wijze lessen over wat we kunnen doen om een gezondere leefstijl te krijgen en deze vol te houden!


Workshop BENEFIT op de SGF-dag

Wat voor mechanismen liggen ten grondslag aan leefstijlverandering? En op welke manier kan het geven van beloningen hier bij ondersteunen? Daar weet BENEFIT meer over! Afgelopen vrijdag 22 november werd het BENEFIT-team vertegenwoordigd door promovendus Renée IJzerman en communicatie-expert dr. Fabiënne Rauwers in Utrecht. Samen verzorgden zij een interactieve workshop op de jaarlijkse SGF-dag in het Muntgebouw.

Wat is de SGF-dag 2019?
Bestaande uit 20 gezondheidsfondsen, is de Vereniging Samenwerkende GezonheidsFondsen (SGF) een organisatie die werkt aan het voorkomen, genezen en behandelen van ziekten. De samengebundelde krachten van alle fondsen worden ingezet voor onderzoek naar thema’s in de gezondheidszorg, zoals proefdiervrije interventies en immunologisch onderzoek. Met een groot netwerk in het gezondheidsveld, het bedrijfsleven en de politiek willen ze aandacht vragen voor deze belangrijke thema’s en met het onderzoek meer maatschappelijke impact genereren.

Elk jaar organiseert de Vereniging SGF netwerkdagen voor kennisuitwisseling tussen fondsen. Zowel onderzoekers als fondsen zijn hierbij aanwezig. Onze BENEFIT projectgroep organiseerde een veelzijdige en interactieve workshop voor een divers publiek, waaronder mensen van het Longfonds, de Hartstichting en het Diabetesfonds.

 



DE ERVARING VAN DE SPREKERS

Renée en Fabiënne, wat is jullie doel bij deze workshop?
“In deze workshop gaan we met elkaar in discussie over de zin en onzin van het belonen van gezond gedrag. Niet alle soorten beloningen dragen daadwerkelijk bij aan gedragsverandering. Aan het einde van de sessie weet het publiek welke eHealth-interventies een (duurzame) gezonde leefstijl stimuleren, en hoe hierbij gebruik gemaakt wordt van beloningen. Deelnemers zullen vervolgens meedenken over mogelijke toepassingen van beloningsmechanismen binnen de gezondheidszorg.”

Op welke manier hebben jullie de workshop vormgegeven?
“Allereerst wordt de theoretische basis die ten grondslag ligt aan gedragsverandering besproken. Het publiek leert over de onderliggende mechanismen van gedrag, zoals de reflectieve en impulsieve systemen die in ons lichaam geactiveerd worden tijdens het zien van verleidingen. Vervolgens geven we het publiek een overzicht van het BENEFIT project. Aan bod komt waarom het project is gestart, wat de funderingen van BENEFIT zijn en wat hier allemaal bij komt kijken. Hierin komt de theorie duidelijk terug, en wordt ook de toepassing laten zien in het ontwikkelde digitale gebruikersportaal. Tenslotte gaan we op basis van alle kennis die mensen hebben opgedaan en de persoonlijke ervaring en deskundigheid van het publiek een discussie aan. Hierin staat het onderwerp beloning centraal.”

Hoe proberen jullie het publiek aan het denken te zetten?
“Voordat we de diepte in gaan, dagen we het publiek uit kritisch na te denken over het onderwerp belonen. Iedereen wordt gevraagd een paar minuten na te denken over de volgende stelling: ‘Het belonen van gezond gedrag is een goede methode om een gezonde leefstijl aan te moedigen’. Vervolgens vertellen verschillende mensen welke voor- en nadelen er kunnen zijn rondom het inzetten van beloningen. Een voorbeeld van een reactie die we kregen had betrekking op de doelgroep van het project; beloning kan werken voor de ene persoon, maar niet aantrekkelijk zijn voor de ander.
Vervolgens kwamen in de discussie aan het einde van de presentatie alle vraagstukken terug en brachten we die in relatie met BENEFIT. Zo hebben we samen met het publiek het onderwerp verkend.”


MEER INFORMATIE OVER DE SPREKERS

           

Renée IJzerman (links) werkt als medisch psycholoog en promovendus op het Benefit project en houdt zich bezig met het onderzoeken van voorwaarden voor duurzame implementatie van het BENEFIT project.

Fabiënne Rauwers is postdoc bij het BENEFIT project en houdt zich o.a. bezig met de externe communicatie m.b.t. alle BENEFIT activiteiten en platform doorontwikkeling.


'MIND YOUR DATA' CONGRES

Op 26 september vond het ‘Mind Your Data’ congres plaats in Leiden. Het congres stond geheel in het teken van privacy issues en de nieuwe wettelijke kaders waarbinnen eHealth-initiatieven nu moeten opereren. Twee kernpunten die belangrijk zijn voor online gezondheidsprogramma’s, zoals BENEFIT.

 

Het ‘Mind Your Data’ congres werd dit jaar voor de tweede keer georganiseerd door de ‘Health & Well-being’ groep namens het onderzoeksprogramma ‘Digitale Samenleving’ van de VSNU. De ‘Digitale Samenleving’ is een onderzoeksprogramma waarin de 14 Nederlandse Universiteiten samenwerken aan de digitale toekomst van Nederland. De ‘Health & Well-being’ groep richt zich op de ontwikkeling, evaluatie en implementatie van geïntegreerde en gepersonaliseerde digitale oplossingen ter bevordering van de gezondheidszorg. Hier is het online gezondheidsproject ‘BENEFIT for all’ een goed voorbeeld van, bij interesse kunt u zich op de website aanmelden voor de nieuwsbrief. Tegelijkertijd staat de groep stil bij de maatschappelijke uitdagingen die de digitalisering met zich meebrengt. Prof. dr. Andrea Evers is één van de acht hoogleraren van de Health & Well-being groep en opent enthousiast de veelbelovende middag.

Tijdens het ‘Mind Your Data’ congres benaderden vier sprekers vanuit verschillende invalshoeken de uitdagingen die er momenteel liggen voor eHealth-initiatieven op het gebied van privacy en de nieuwe wetgeving. Vanuit het BENEFIT for all team was Isra Al-Dhahir aanwezig op het congres. Isra is als promovendus aan het werk bij BENEFIT for all en houdt zich bezig met het toegankelijker maken van eHealth voor groepen met een lage sociaaleconomische status  (SES). Haar aanstelling als promovendus wordt gefinancierd door Medical Delta. Na afloop van het congres stelden we Isra een paar vragen.

INTERVIEW MET ISRA AL-DHAHIR

Wat was voor jou een echte ‘eye opener’ tijdens het congres?  “De presentatie van
professor dr. Verbeek van Universiteit Twente heeft mij erg aan het denken gezet. Hij bekijkt namelijk privacy issues vanuit een filosofisch perspectief, wat voor mij erg vernieuwend is.
Hij stelde dat we de technologie niet moeten plaatsen in de wereld van de objecten, maar juist moeten zien als een mediator tussen mens en object. Zo vergeleek professor Verbeek de technologie met ‘het water’ waarin wij als mens zwemmen, net zoals vissen doen. De manier waarop wij technologie gebruiken, heeft namelijk weer direct invloed op ons, en daarmee ook direct op de manier hoe we naar privacy kijken. Zo zorgt technologie voor veel goede dingen (bijv. gezondheidsdata kan snel worden gedeeld tussen zorginstanties). Maar het zorgt ook voor nieuwe verantwoordelijkheden, want je wilt niet dat deze gezondheidsdata ongewenst op straat kan komen te liggen.”

Kun je een voorbeeld geven wat de invloed is van de nieuwe wet- en regelgeving op eHealth-initiatieven?  “Tijdens het congres kwam naar voren dat de wetgeving en ethiek rondom het beheer en de privacy van persoonsgegevens erg complex is. Zo moeten eHealth-applicaties bijvoorbeeld sinds 2018 allemaal voldoen aan de nieuwe Europese privacywetgeving. Voor eHealth betekent dit onder andere dat het voor patiënten duidelijk moet zijn wat er met hun data gebeurt en waar het wordt opgeslagen. Mede hierdoor is het informed consent die bij dit soort online interventies hoort flink aangepast.”

Wat vind jij van de nieuwe wet- en regelgeving rondom privacy?  “De nieuwe regels zorgen voor eHealth-initiatieven en voor nieuwe uitdagingen. Maar de regels zorgen er ook voor dat de patiënt nu extra wordt beschermd en ze zorgen ervoor dat er meer openheid en transparantie is. Nu is het aan ons de taak om deze punten goed te waarborgen in de nieuwe eHealth-initiatieven.”

Heel erg bedankt voor dit uitvoerige verslag Isra!

 


Sprekers op het ‘Mind Your Data’ congres:

  • Marie-José Bonthuis: Privacy- en IT-jurist
  • Prof. dr. André Dekker: Hoogleraar Clinical Data Science aan het Maastricht UMC+ en aan de MAASTRO Clinic
  • Prof. dr. Edward Watkins: Hoogleraar Experimentele en Toegepaste Klinische Psychologie aan de Universiteit van Exeter
  • Prof. dr. Peter-Paul Verbeek: Hoogleraar Filosofie van Mens en Techniek en wetenschappelijke co-director van het DesignLab aan Universiteit Twente
  • Prof. dr. Niels H. Chavannes: Hoogleraar Huisartsgeneeskunde, Leerstoel eHealth toepassingen in Disease Management, huisarts, en hoofdonderzoeker en -oprichter van NeLL


Wil je meer informatie over het Mind Your Data congres?
Check hier de website!


BENEFIT: STAGIAIR GEZOCHT!

BENEFIT: STAGIAIR GEZOCHT!

Ben jij betrokken bij onze maatschappij, pak je graag creatieve communicatie-uitdagingen aan en word je enthousiast van innovatieve online tools? Dan is dit mogelijk dé stageplek voor jou! Je kent ons wellicht nog niet, maar we stellen ons graag voor: BENEFIT is een gezondheidsproject dat hart- en vaatpatiënten helpt een gezondere leefstijl te ontwikkelen via een eHealth platform. Via dit platform (in samenwerking ontwikkelt met Vital10) worden patiënten niet alleen gecoacht, maar ook beloond als ze gezondere leefgewoonten uitvoeren. Voor BENEFIT is een goede communicatie ‘key’ en we zoeken daarom een enthousiaste stagiair die ons op de externe communicatie van BENEFIT komt versterken. Meer weten over het BENEFIT-project? Klik hier rechts!


Waar kom je werken?
BENEFIT is een vernieuwend eHealth gezondheidsprogramma dat hart- en vaatpatiënten op individueel niveau (via online coaching en een innovatief online gezondheidsportaal) en op omgevingsniveau (via een beloningssysteem) aanspoort om een gezonde leefstijl te ontwikkelen en vol te houden. Juist voor deze groep is een gezonde leefstijl des te belangrijker, maar gedrag veranderen is vaak erg lastig. In het BENEFIT-programma staat de patiënt daarom centraal: Patiënten worden op maat ondersteund, maar worden daarnaast ook beloond voor de moeite die zij steken in een gezondere leefstijl én het volhouden ervan. Voor het uitvoeren van gezonde leefgewoonten ontvangen patiënten BENEFIT-punten die inwisselbaar zijn voor leuke kortingen, uitjes en producten. Hierdoor ligt niet langer de hoofdfocus op het einddoel van de gedragsverandering, maar ligt juist de nadruk op het plezier in de weg ernaartoe! Dit maakt BENEFIT tot een uniek project dat een belangrijke aanvulling geeft op de huidige gezondheidszorg. Aan het project zijn verschillende partijen verbonden, waaronder Universiteit Leiden en het LUMC onder supervisie van prof. dr. Andrea Evers. Universiteit Leiden zal je voornaamste werkplek worden.

Wat ga je doen?
Tijdens je stage ga je actief content ontwikkelen voor de communicatiekanalen van BENEFIT. Denk hierbij aan het schrijven van nieuwsberichten voor de website, het creëren van aansprekende content voor onze LinkedIn-pagina, en het helpen ontwikkelen van een nieuwsbrief. Ook staan we graag open voor je eigen creativiteit. Ben je goed in het editen van filmpjes? Dan kunnen we kijken of we hier iets mee kunnen doen in onze communicatiestrategie. Heb je een ander creatief idee om de communicatie te verbeteren? Dan gaan we samen met je kijken naar de mogelijkheden of dit misschien een optie is voor BENEFIT. Hierdoor biedt deze stage je veel eigen verantwoordelijkheid (onder supervisie van deskundigen), maar ook de mogelijkheid om je eigen inbreng te leveren.

Wat kun je van ons verwachten?
Tijdens je stage word je dagelijks begeleid door onze externe communicatiespecialist Fabiënne Rauwers.  Zij is gepromoveerd communicatiewetenschapper en houdt zich bij BENEFIT onder meer bezig met het opzetten en doorontwikkelen van het externe communicatieplan van BENEFIT. Daarnaast zal je onderdeel worden van het BENEFIT-team wat bestaat uit enkele Aio’s en senior medewerkers. Je voornaamste werkzaamheden zullen plaatsvinden op Universiteit Leiden (Faculteit Sociale Wetenschappen, direct naast Leiden Centraal), maar je zal ook regelmatig betrokken worden bij externe afspraken. Bijvoorbeeld bij Vital10 in Amsterdam, waar ons online platform wordt ontwikkeld.

Wanneer ben je de ideale kandidaat voor deze uitdagende stage?
Je hebt een uitstekende beheersing van de Nederlandse taal – Je beschikt over een hands-on mentaliteit en je bent proactief – Je bent creatief – Je houdt van uitdagende communicatievraagstukken – Je bezit sterke schriftelijke vaardigheden – Je bent communicatief sterk – Je hebt affiniteit met de gezondheidssector – Je bent een teamplayer, leergierig en integer – Je bent bij voorkeur student communicatiewetenschap (of een soortgelijke studie). Daarnaast is het mooi meegenomen als je ervaring hebt met (foto/film/tekst)bewerkingsprogramma’s, zoals Photoshop en Illustrator.

Beloning:
Reiskostenvergoeding, aansluiting bij teamuitjes en externe activiteiten (symposia, presentaties, workshops, netwerkborrels), volop mogelijkheden voor het opbouwen van een groot netwerk binnen de gezondheidscommunicatie en eHealth.

Wanneer is de stage?
Per begin 2020 voor een periode van 3-6 maanden.

Laat je interesse zien!
Reageer bij voorkeur zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk woensdag 4 december.

Contactinformatie:
Interesse? Stuur direct jouw motivatiebrief met cv per e-mail naar Fabiënne Rauwers (f.rauwers@fsw.leidenuniv.nl). Mocht je nog vragen hebben over de stage, neem dan contact op via de mail of bel naar 071-5273627.


ANDREA EVERS NEEMT STEVINPREMIE IN ONTVANGST

Op woensdag 2 oktober ontving Andrea Evers, hoogleraar gezondheidspsychologie en projectleider van BENEFIT for all, de NWO Stevinpremie. Deze eervolle prijs is een grote erkenning voor haar onderzoek en het maatschappelijke verschil dat zij hiermee maakt.

De jaarlijkse uitreiking vond plaats in de Koninklijke Schouwburg van Den Haag, waarbij de prijzen voor zowel de Stevinpremie als de Spinozapremie werden overhandigd door minister Ingrid van Engelshoven. De laureaten kregen beurtelings het podium om te vertellen waar hun onderzoek overgaat en waar zij de premie voor gaan inzetten. Andrea pleitte in haar presentatie voor verbinding: niet alleen binnen de wetenschap, bijvoorbeeld door interdisciplinair meer samen te werken, maar ook over de wetenschappelijke grenzen heen met bijvoorbeeld kunstenaars of met maatschappelijke partners om samen wetenschappelijke inzichten te implementeren in de samenleving. Een voorbeeld daarvan is het programma BENEFIT for all.


De Stevinpremie
De Stevinpremie is één van de hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap, vernoemd naar onderzoeker en filosoof Simon Stevin. Het is een prijs voor onderzoekers in Nederland die met hun onderzoek een bijzondere impact hebben gemaakt op de Nederlandse samenleving. Per jaar reikt NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) maximaal twee Stevinpremies uit ter waarde van ieder 2,5 miljoen euro. Dit bedrag kunnen de laureaten besteden aan onderzoek of aan andere activiteiten met betrekking tot kennisbenutting voor de samenleving.


Andrea over de Stevinpremie
Het is voor Andrea altijd belangrijk geweest om met haar onderzoek een verschil te maken voor de maatschappij. In het interview met Radio 071 vertelt ze: “Het draait voor mij niet alleen om publicaties. Maar juist dat je met dátgene wat je onderzoekt bijvoorbeeld de zorg kunt verbeteren, om zo mensen gezonder te maken. Dat is eigenlijk waar ik het voor doe. Mijn onderzoek moet ook buiten de wetenschap iets bijdragen.”

Andrea ontving in mei dit jaar het goede nieuws: “Ik was op dat moment op weg naar het vliegveld toen ik plots een telefoontje ontving van de voorzitter van NWO met het bericht dat ik deze prijs had gewonnen. Ik was natuurlijk sprakeloos!” Andrea wilt het geld van de Stevinpremie inzetten voor het stimuleren van interdisciplinair onderzoek. Zo wilt ze zich hard blijven maken voor klinische toepassingen op onderzoek. Maar daarnaast wilt ze ook bruggen blijven bouwen tussen wetenschap en praktijk, zoals ze onder andere doet als voorzitter van het nationaal consortium
BENEFIT for all. “Ik vind het enorm stimulerend om hier nu dubbel zo hard mee door te gaan en nieuwe verbindingen te leggen tussen wetenschapsgebieden, maar ook met de maatschappij. Ik denk dat ik mijn leven lang een echte bruggenbouwer ben” (bron: NWO).

Wil je meer weten over het onderzoek van Andrea Evers en haar wetenschappelijke drijfveren? Lees hier het artikel van de Hartstichting over haar onderzoek.